W tym artykule opowiem o tym, jak praca z coachem może pomóc odzyskać równowagę i satysfakcję zawodową.

Zacznijmy jednak o tego, czym jest wypalenie zawodowe

Definicji wypalenia jest wiele. 

Christina Maslach, psycholog zajmująca się badaniem wypalenia zawodowego, definiuje ten stan jako zespół objawów emocjonalnego wyczerpania, depersonalizacji i obniżonej efektywności osobistej. Poniżej przedstawiam opis każdego z tych trzech elementów:

• Emocjonalne wyczerpanie: jest to uczucie, że nie masz już więcej do zaoferowania – emocjonalnie i fizycznie. Osoby w tym stanie często opisują brak energii i uczucie stałego zmęczenia.
• Depersonalizacja: odnosi się do traktowania siebie, innych osób lub pracy w sposób cyniczny i odczłowieczający. Może to prowadzić do negatywnych postaw wobec klientów, współpracowników i samej pracy.
• Obniżona efektywność osobista: to przekonanie, że nie jest się już efektywnym w swojej roli zawodowej. Osoby cierpiące na wypalenie zawodowe często kwestionują wartość swojej pracy i ich wpływ na organizację lub klientów, co z kolei może prowadzić do spadku motywacji i produktywności.

Według Maslach, wypalenie zawodowe jest wynikiem chronicznego stresu w miejscu pracy, który nie został skutecznie zarządzany, i może mieć poważne konsekwencje zarówno dla jednostki, jak i dla organizacji jako całości.

Massimo Santinello, twórca Kwestionariusza Wypalenia Zawodowego LBQ,  wyróżnia cztery aspekty wypalenia zawodowego:

• Wyczerpanie psychofizyczne: to uczucie stałego zmęczenia i wyczerpania zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Objawia się brakiem energii i entuzjazmu wobec pracy, a także zmęczeniem, poczuciem napięcia i bycia pod presją.
• Brak zaangażowania w relacje z klientami: oznacza dystans emocjonalny, obojętność i brak zainteresowania w stosunku do osób, z którymi się współpracuje. Może to być klient, pacjent czy też współpracownik.
• Poczucie braku skuteczności zawodowej: to przekonanie, że praca, którą wykonujemy, nie przynosi oczekiwanych efektów, jest niewłaściwie zorganizowana, mało efektywna i nie przynosi rezultatów.
• Rozczarowanie: Odnosi się do odczuwania negatywnych emocji związanych z pracą, takich jak frustracja, brak entuzjazmu czy zniechęcenie. Może to być także poczucie, że praca nie przynosi żadnej satysfakcji ani nie jest zgodna z oczekiwaniami.

Według każdej z tych definicji, wypalenie zawodowe to przede wszystkim stan wyczerpania psychofizycznego związany z chronicznym stresem w pracy. Objawia się ono najczęściej apatią, zmęczeniem, spadkiem wydajności i brakiem satysfakcji z wykonywanych zadań. 

Ignorowanie tych objawów może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i zawodowych.

Jaka jest rola coacha w wychodzeniu z wypalenia?

Diagnoza

Pierwszym krokiem w pracy z coachem jest zwykle dokładne rozpoznanie sytuacji. Zastosowanie narzędzi takich jak kwestionariusz wypalenia zawodowego (LBQ) może pomóc zidentyfikować kluczowe obszary, które wymagają uwagi. Diagnoza ta daje jasny obraz sytuacji i stanowi podstawę dla dalszej współpracy.

Indywidualne podejście

Coach dostosowuje strategię do indywidualnych potrzeb klienta. Może to być wsparcie w zakresie zarządzania stresem, stawiania granic czy radzenia sobie z trudnymi emocjami. Ważne jest, aby każdy proces był dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości.

Wsparcie emocjonalne i aktywizujące

Praca z coachem to również wsparcie emocjonalne. Coach może pomóc w odkryciu emocji i schematów myślowych, które utrudniają wyjście z wypalenia. Rozumienie własnych emocji wspiera proces zmiany. Dzięki temu klienci odczuwają ulgę i motywację do dalszej pracy nad sobą.

Zmiana perspektywy

Coaching może pomóc w zidentyfikowaniu destrukcyjnych wzorców myślenia i działania. Praca nad zmianą perspektywy i odkryciem nowych sposobów myślenia o pracy może być niezwykle skuteczna w walce z wypaleniem.

Wzmacnianie odporności psychicznej i radzenie sobie ze stresem

Współpraca z coachem to również okazja do wzmacniania odporności psychicznej. Najczęściej to właśnie chroniczny stres stanowi podłoże wypalenia zawodowego, a umiejętność radzenia sobie z nim bywa kluczem do zdrowia psychicznego. 

Coach może również pomóc Ci w budowaniu odporności psychicznej, m.in. poprzez pracę nad pozytywnym myśleniem, asertywnością i umiejętnością mówienia „nie” w odpowiednich sytuacjach, wzmacnianiem poczucia sprawczości. Dzięki temu nie tylko łatwiej będzie Ci zniwelować objawy wypalenia, ale również zyskasz narzędzia, które ułatwią Ci radzenie sobie z przyszłymi wyzwaniami, zarówno zawodowymi, jak i osobistymi.

Wnioski

Wypalenie zawodowe to poważny problem, który może negatywnie wpłynąć na całe życie zawodowe i osobiste. Może doprowadzić do depresji, stanów lekowych czy nałogów. Nie można go lekceważyć. 

Jeżeli czujesz, że problem ten dotyczy również Ciebie, rozważ skorzystanie z profesjonalnego wsparcia w tej dziedzinie. 

Praca z coachem może być jednym z narzędzi, które pomogą Ci odzyskać równowagę i satysfakcję w życiu zawodowym.

Zdarza się, że w niektórych sytuacjach konieczna jest współpraca z psychoterapeutą lub psychiatrą.

Nie bój się prosić o wsparcie. 

Pamiętaj, że nawet najtrudniejsze sytuacje są możliwe do przezwyciężenia.

Mam nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie wartościowy. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat tego, jak praca z coachem może Ci pomóc, zapraszam do kontaktu.

Artykuł Jak praca z coachem może pomóc w wyjściu z wypalenia zawodowego? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Languishing – poczucie stagnacji i pustki. Poczucie, jakbyś brnął przez kolejne dni swojego życia patrząc na nie przez brudną szybę.

Pustka. Poczucie braku sensu. Poczucie braku celu. Brak ekscytacji. Brak motywacji. Problemy z koncentracją. Rozczarowanie – sobą i światem. Zobojętnienie. Drażliwość. Obniżony nastrój. Wycofywanie się z relacji.

Niby masz jeszcze siłę, ale wiesz, że coś jest nie tak. Że coś jakby zjada Cię od środka.

Wegetacja.

Coś pomiędzy dobrostanem psychicznym a wypaleniem, stanem pełnego zdrowia psychicznego a depresją. 

Znasz to?

Doświadczyłam tego na własnej skórze jakiś czas temu, zanim przyszło wypalenie. Nie zareagowałam w porę. 

Teraz często słyszę opis tego stanu od moich klientek:

• „Nie jestem wypalona, ale mam takie poczucie bezsensu” 
• „Nie wiem po co mam to robić, po co się tak wysilam. To bezcelowe.”
• „Rzeczy, które mnie kiedyś cieszyły już nie sprawiają mi radości”
• „Czuję, jakbym utknęła w jakiejś czarnej dziurze i nie mogła się ruszyć.” 
• „Zmuszam się, żeby wyjść rano do pracy, nie mam motywacji”
• „Brakuje mi entuzjazmu, radości życia. Nie wiem jak z tego wyjść”

Languishing – tak nazwał ten stan socjolog Corey Keyes opisując go jako nieoptymalny stan bycia w przeciwieństwie do „rozkwitu”, czyli stanu pełnego dobrostanu psychicznego („The Mental Health Continuum: From Languishing to Flourishing in Life”)

Adam Grant w swoim artykule w The New York Times  z kwietnia 2021 pisze, że languishing to „poczucie stagnacji i pustki. Poczucie, jakbyś brnął przez kolejne dni swojego życia patrząc na nie przez brudną szybę”.

„Czujemy się obojętni na nasze zobojętnienie”, dlatego tak trudno jest nam zauważyć ten stan. 

Pandemia spowodowała, że ten stan wegetacji stał się powszechny. Nasza kondycja psychiczna nadal nie wróciła do poziomu sprzed pandemii. Wiele osób ciągle trwa w stanie wegetacji. Stan rozkwitu i radości z życia nie wraca. Wegetacja stała się chroniczna. 

Wegetacja nie jest jednostką chorobową, choć w swych objawach może przypominać depresję. Trwanie w tym stanie może jednak doprowadzić do wypalenia zawodowego, zaburzeń lękowych lub depresji. 

Jak sobie pomóc i przestać wegetować?

Już sam fakt uświadomienia sobie naszego stanu i nazwanie go może okazać się pomocny. Świadomość, że nie tylko Ty się tak czujesz, a także wiedza, że da się z tego wyjść, mogą być zachętą do zrobienia pierwszego kroku w kierunku zmiany.

• Przypomnij sobie co w przeszłości poprawiało Twoje samopoczucie. Jeśli była to aktywność fizyczna, zacznij do niej wracać, nawet jeśli ma to być tylko 30-minutowy spacer.
• „Action can create activation” – zacznij działać, znajdź w sobie choć odrobinę energii, żeby umówić się z przyjaciółmi, albo zabrać się w końcu za tak długo odkładany projekt. 
• Pomoże Ci w tym skupianie się na małych celach, których osiągnięcie nie jest ani szczególnie łatwe, ani szczególnie trudne. Chodzi o małe wyzwania, dzięki którym szybko zobaczysz swoje sukcesy. A przy okazji pojawi się satysfakcja, energia i entuzjazm. 
• Wspomniany wcześniej Adam Grant pisze, że w wyjściu ze stanu wegetacji pomaga wprowadzanie się we „flow”, czyli stan przepływu, całkowitego pochłonięcia czymś, co ma dla nas znaczenie, co jest dla nas ważne. 
• Warto zadbać przy tym o prawdziwe skupienie, pozbycie się „przeszkadzaczy” i wykonywanie jednej – tylko jednej, czynności w danej chwili. Już od dawna wiadomo, że tak popularny kiedyś multitasking nie sprzyja efektywności. 

Zacznij działać, zanim pojawi się wypalenie

Wychodzenie ze stanu wegetacji jest łatwiejsze i szybsze, niż wychodzenie z wypalenia zawodowego. Wypalenie to wielopłaszczyznowy kryzys, który rozlewa się na wszystkie sfery naszego życia. 

Wegetacja to ten moment przed, kiedy mamy jeszcze energię, żeby działać, i siłę, żeby sobie z tym poradzić.  

Nie warto więc czekać. Warto zadbać o siebie. 

Owszem, będzie to wymagało samodyscypliny. I dużo współczucia dla siebie. 

Daj sobie prawo do bycia w gorszym nastroju, ale nie traktuj tego jako stan permanentny. Masz ogromny wpływ na to, jak się się czujesz. Życzliwość w stosunku do siebie wzmocni Twoją odporność i siłę. 

Nie pozwól sobie na wypalenie. Działaj. 

Wykorzystane materiały:

Corey Keyes, The Mental Health Continuum: From Languishing to Flourishing in Life”, Journal of Health and Social Behavior, lipiec 2002; https://www.researchgate.net/publication/11278728_The_Mental_Health_Continuum_From_Languishing_to_Flourishing_in_Life

Adam Grant, There’s a Name for the Blah You’re Feeling: It’s Called Languishing, The New York Times, kwiecień 2021 (link: https://www.nytimes.com/2021/04/19/well/mind/covid-mental-health-languishing.html)

Brad Stulberg, You’ve Done Self Care. You’ve Languished. Now Try This., The New York Times, luty 2022

Artykuł <strong>Od wegetacji do rozkwitu – czyli jak wydostać się z martwego punktu?</strong> pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Syndrom poniedziałku, inaczej „Monday blues”, „Sunday Night Blues”, albo „niedzielna nerwica”. 

W skrócie, jest to lęk przed powrotem do pracy po weekendzie. 

Nie funkcjonuje jako oddzielne zaburzenie w żadnym systemie kwalifikacji zaburzeń, jest jednak jednym z symptomów, który może występować m.in. przy wypaleniu zawodowym, zaburzeniach lękowych czy depresji. Warto więc przyjrzeć się bardziej swojemu samopoczuciu i poszukać jego przyczyny.

Mimo że nie jest to jednostka chorobowa, wiele osób realnie odczuwa syndrom poniedziałku, co ma wpływ zarówno na ich samopoczucie, jak i efektywność w pracy. 

Jak objawia się syndrom poniedziałku? 

Objawy mogą być różne u różnych osób, jednak najczęściej pojawiające się to:

• lęk, niepewność, brak poczucia bezpieczeństwa
• wahania nastroju
• przyspieszone tętno
• zaburzenia trawienia
• problemy z pamięcią i koncentracją
• problemy ze snem, bezsenność

Jak poradzić sobie z syndromem poniedziałku?

• Zaplanować poniedziałek już w piątek, tzn. przygotować listę rzeczy do zrobienia w poniedziałek. Wtedy możemy mieć spokojną głowę, że nad wszystkim panujemy i nie musimy o tym myśleć w weekend. 
• Wyłączyć się podczas weekendu ze wszystkich aktywności zawodowych – nie sprawdzać telefonu służbowego, nie przeglądać poczty, nie odpisywać na maile. 
• Odpoczywać – nie tylko w weekend, ale również w trakcie tygodnia. Pozwolić sobie na wyciszenie, wyjść na spacer do parku lub do lasu. Pozwolić umysłowi odpocząć. 
• Zadbać o dobry sen – nie tylko w weekend, ale każdego dnia. Sen wpływa na obniżenie stresu i na nasz nastrój. 
• Dać sobie więcej czasu na rozruch w poniedziałkowy poranek. Stworzyć sobie swoje poranne rytuały w rytmie slow. Powolne rozbudzenie, medytacja, krótka rozgrzewka, a może taniec. Wybierz to, co Ci służy. Zjedz dobre śniadanie, Twój mózg będzie Ci za to wdzięczny, w końcu to on zużywa najwięcej energii. 
• Pierwsze godziny pracy w poniedziałek poświęcić na coś przyjemnego, np. kawę z koleżanką lub kolegą, pogaduchy o weekendzie, albo jakąś czynność zawodową, która sprawia Ci przyjemność. 
• Aktywności, które sprawiają nam przyjemność, planować nie tylko w weekendy ale również w trakcie tygodnia. Wtedy oczekiwanie na weekend nie jest aż tak istotne, ponieważ inne dni też są pełne przyjemnych doznań. 

Co sprawia, że pojawia się u nas syndrom poniedziałku?

Przyczyn syndromu poniedziałku może być wiele. 

Jeśli zauważasz o siebie ten weekendowy lęk przed pracą nie ignoruj go, przyjrzyj się co jest jego przyczyną. Wsłuchaj się w siebie i zapytaj co ten niepokój chce Ci powiedzieć. 

Odpowiedz sobie, czy potrafisz rozdzielać życie prywatne od zawodowego i czy potrafisz naprawdę odpoczywać. Jak często korzystasz z urlopu? Czy pracujesz w nadgodzinach? Może po prostu brakuje Ci wypoczynku?

Czy wyrabiasz się ze swoją pracą, lista zadań Cię przytłacza, a Ty czujesz, że oczekiwania wobec Ciebie są nierealne?

A może czujesz ogólne niezadowolenie z pracy? Coraz części nie widzisz sensu tego, co robisz?

Czy atmosfera w pracy, kultura organizacyjna, albo styl zarządzania Twojego szefa nie sprzyja dobremu samopoczuciu? 

Lęk przed poniedziałkiem może być jednym z objawów wypalenia zawodowego. Wypalenie przychodzi do naszego życia powoli, małymi krokami. Mimo że zauważamy, że zaczyna dziać się coś niedobrego, nie pozwalamy sobie na zatrzymanie, ponieważ to oznaczałoby słabość. Tkwimy więc w tej sytuacji, mimo dyskomfortu. Bierzemy na siebie coraz więcej i coraz mniej czasu poświęcamy sobie. To błędne koło, które może doprowadzić do poważnego stanu wypalenia. 

Warto więc zatrzymać się i zadbać o siebie. 

Jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie poradzić sobie z weekendowym lękiem związanym z powrotem do pracy, zgłoś się po pomoc do specjalisty – coacha, psychologa lub psychiatry.

Artykuł Jak poradzić sobie z syndromem poniedziałku? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Temat odpoczynku interesuje mnie od czasu, kiedy sama odkryłam, że nie potrafię odpoczywać. Odkrycia tego dokonałam, kiedy doświadczyłam wypalenia zawodowego, czyli trochę za późno. 

Chłonę dostępne informacje na temat odpoczynku, a później staram się testować je na sobie, z bardzo pozytywnym skutkiem. Odpoczynek jest jedną z podstaw budowania rezyliencji, a rezyliencja z kolei jest podstawą wyjścia z wypalenia. 

Jako że pracuję z osobami, które w różnym stopniu doświadczają wypalenia, dzielę się tą wiedzą na moim blogu i w mediach społecznościowych. Wiem, że to temat bardzo dla nich ważny. 

Jak definiowany jest odpoczynek?

Zgodnie z definicją w Słowniku języka polskiego, odpoczynek to „przerwa w jakimś wysiłku dla nabrania sił” lub „czas poświęcony na pozbywanie się zmęczenia, zwykle poprzez robienie tego, co sprawia przyjemność”.

Wiele osób z odpoczynkiem kojarzy sen, tymczasem Dr Dalton-Smitrh podkreśla, że sen i odpoczynek to nie to samo. I pewnie ma rację, bowiem nierzadko przecież zdarza się, że po dobrze przespanej nocy wcale nie czujemy się wypoczęci.

Dlaczego brakuje nam energii?

Ponieważ sen jest tylko jednym z wielu elementów składających się na odpoczynek.

Dr Dalton-Smith mówi o 7 rodzajach odpoczynku:

• psychiczny (wyłącznie swojego umysłu, pozwalanie sobie na przerwy w pracy, medytacja)
• duchowy (głębokie poczucie przynależności, miłości, akceptacji, celu i sensu życia)
• emocjonalny (przestrzeń do wyrażania swoich opinii, asertywność, umiejętność stawiania granic)
• społeczny (otaczanie się pozytywnymi, wspierającymi ludźmi)
• sensoryczny (odpoczynek dla naszych zmysłów – zamknięcie oczu, wsłuchanie się w ciszę, czy odłączenie się od urządzeń elektronicznych)
• kreatywny (przebywanie blisko natury i cieszenie się jej widokiem, podziwianie dzieł sztuki, nawet jeśli jest to tylko wizualizacja z zamkniętymi oczami)
• fizyczny (pasywny – sen, drzemka, i aktywny – joga, masaż, rozciąganie)

Wszystkie te elementy są niezbędne abyśmy naprawdę czuli się zregenerowani i wypoczęci. 

Współczesne społeczeństwa cierpią na niedobór odpoczynku. 

Niestety, żyjemy w społeczeństwie, w którym wartością jest praca ponad normy i oczekiwanie wysokiej efektywności. To nie sprzyja pozwalaniu sobie na odpoczynek, co z kolei prowadzi do chronicznego zmęczenia, a często również do wypalenia zawodowego. 

Tak było u mnie. Pracowałam ponad normy i nawet to lubiłam. Sama przed sobą nie przyznawałam się, że jestem zmęczona. Ciężka praca, dopinanie tematów, sukces – to było dla mnie najważniejsze. Chciałam być postrzegana jako silna i efektywna. Nie pozwalałam sobie na odpoczynek, a z czasem zaczęłam mieć też poważne problemy ze snem. Byłam na skraju wyczerpania psychicznego i fizycznego. Pierwszy raz o prawdziwym odpoczynku usłyszałam od swojego coacha. To wtedy zaczęłam pozwalać sobie na chwile “nicnierobienia”. Zaczęłam doceniać samotne spacery po lesie. Odkryłam moc medytacji. Teraz świadomy odpoczynek jest ważną częścią mojego życia. 

Nie rozumiemy mocy odpoczywania. A jest to przecież najbardziej niedoceniana, naturalna, bezpieczna i dostępna dla wszystkich alternatywna forma terapii. 

Każda czynność jaką wykonujemy wiąże się z wydatkiem energetycznym. Nie chodzi tylko o czynności fizyczne, ale o każdy rodzaj aktywności. Stresujące spotkanie w pracy powoduje zużycie energii emocjonalnej  i społecznej. Wykonanie skomplikowanej analizy wymaga energii psychicznej i kreatywnej. Korek w drodze do pracy powoduje zużycie energii psychiczną i sensorycznej. 

Warto przeanalizować, jakie zasoby energii wykorzystujemy na co dzień w naszym życiu i skupić się na ich odbudowie. 

Środowisko pracy jest zwykle źródłem największego stresu, a tym samym miejscem, gdzie wydatkujemy dużą część naszej energii. 

Dr Dalton-Smith wspomina w swoim wystąpieniu o badaniach przeprowadzonych przez Deloitte, zgodnie z którymi większość pracowników nie podchodzi do swojej pracy z pasją. Inne badanie pokazuje, że praca jest bardzo często przyczyną problemów ze snem. Z kolei badania New Stanford Research ujawniły, że toksyczne miejsce pracy jest piątym największym powodem śmierci w Stanach Zjednoczonych. 

Wszystko to jednak sprowadza się do braku odpowiedniego odpoczynku. 

Jak odpoczywać prawidłowo?

• Przede wszystkim, zadbać o higienę pracy robiąc sobie przerwy minimum raz na dwie godziny. 
• Przed snem nie używać i wyłączyć wszystkie urządzenia elektroniczne, które mogą nas rozpraszać. 
• Jadąc do pracy wyłączyć radio, pobyć w ciszy, pozwolić swoim zmysłom odpocząć.
• Zadbać o to, aby miejsce pracy wspierało twórczą energię.
• Pozwolić sobie na asertywność i wyrażanie emocji.
• Otaczać się optymistycznymi, wspierającymi ludźmi. 
• Zadbać o swoją sferę duchową. 

To tylko niektóre z możliwości. Każdy z nas jest w stanie znaleźć najlepszy dla siebie sposób odpoczywania. 

Artykuł Czy umiesz odpoczywać? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.