Znasz to z autopsji? Przeczytaj artykuł i naucz się stawiać granice. 

Pamiętam, jak na jednej z pierwszych sesji w moim własnym procesie coachingowym „przerabiałam” temat asertywności i stawiania granic. Przede wszystkim w pracy, ponieważ to było dla mnie w tamtym czasie największym wyzwaniem. Pamiętam, jak silne było moje przekonanie, że nie da się tego zrobić, że nie mogę, bo przecież jeśli postawię granice – odmówię wzięcia na siebie kolejnego zadania, nie odbiorę telefonu służbowego wieczorem, albo nie nadrobię zaległości w weekend, wtedy na pewno wszystkie moje projekty upadną, a ja sama zostanę zwolniona.

Jakież było moje zdziwienie, kiedy w końcu, po kilku ćwiczeniach z coachem, postawiłam granice, a żadna z moich obaw się nie spełniła. 

Co daje nam stawianie granic?

Granice pojawiają się wszędzie tam, gdzie pojawia się drugi człowiek. Swoje granice potrzebujemy określić w kontekście relacji z innymi ludźmi. Dają nam one poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego, chronią przed nieprzyjemnymi doznaniami. 

Granice mogą być różne u różnych osób, ale też w stosunku do rożnych osób. Bliskim osobom z całą pewnością wyznaczymy granice inne, niż osobom, z którymi nie łączą nas żadne więzi. 

Aby skutecznie stawiać granice, trzeba dobrze poznać siebie, wiedzieć kim jestem, jakie są moje wartości, jakie są moje zasoby, jakie mam potrzeby, za co jestem odpowiedzialna. Ta świadomość kształtuje się podczas naszego życia, a dzięki niej powstaje cały system granic fizycznych, emocjonalnych, intelektualnych i duchowych. 

Jeśli znamy swoje granice, jesteśmy w stanie respektować granice innych osób. 

Wiele osób, w tym kiedyś rownież ja sama, nie zna swoich granic lub boi się je określić – z lęku przed odrzuceniem, z powodu braku umiejętności mówienia o swoich potrzebach i emocjach, z obawy przed zranieniem drugiej osoby. Wydaje nam się, że nie stawiając granic będziemy lubiani i akceptowani. Efekt jest taki, że pojawiają się w nas nieprzyjemne odczucia, z którymi często nie potrafimy sobie poradzić. 

Stawianie zdrowych granic to bardzo ważny element naszego dobrostanu psychicznego. „Zdrowe” oznacza, że jesteśmy otwarci na opinie innych, ale dbamy przy tym o swoje potrzeby. Nie pozwalamy sobie na łamanie naszego kręgosłupa moralnego, nie ulegamy, nie działamy wbrew naszym wartościom. Potrafimy też zaakceptować granice innych osób.

O czym pamiętać stawiając granice? 

Stawiając zdrowe granice trzeba pamiętać o dwóch zasadach – uprzejmości i stanowczości. Odmawianie i stawianie granic powinno odbywać się w uprzejmy sposób, z szacunkiem do drugiej osoby.

Można (i warto) stawiać granice w pracy, niezależnie od tego, czy dotyczy to relacji Twoim współpracownikiem, czy szefem. Brak granic skutkuje złością, frustracją, smutkiem, często też wyczerpaniem. Z całą pewnością nie wpływa to dobrze na Twoją efektywność w pracy, ani też na Twoje życie osobiste. 

Oto kilka wskazówek jak stawiać granice:

• Stosuj metodę zdartej płyty – czyli powtarzanie do skutku tego samego argumentu
• Komunikuj się w bezpośredni sposób – mów wprost, jasno i zwięźle. Nie musisz się tłumaczyć. Masz prawo mówić o swoich potrzebach. Masz prawo bronić swoich wartości.
• Bądź konsekwentna – jeśli raz zakomunikowałaś swoje granice, a ktoś później z premedytacją ich nie szanuje, przypomnij o tym. Jeśli to nie przyniesie rezultatu, zadziałaj (np. wyjdź ze spotkania)
• Nie bierz odpowiedzialności za to, jak zachowa się ta druga osoba, nawet jeśli reakcją będzie obrażenie, krzyk, czy wpędzenie Cię w poczucie winy. To tamta osoba, a nie Ty, jest odpowiedzialna za swoją reakcję.

Stawianie zdrowych granic i odmawianie jest przejawem szacunku do samej siebie, dbałości o swoje potrzeby, o swoje wartości. Stawiając granice możesz żyć w zgodzie ze sobą. 

Nie bój się odrzucenia, ci właściwi ludzie uszanują Twoje granice, a ci niewłaściwi po prostu odejdą, to ich wybór. Pozwól sobie na bycie sobą, to przyniesie Ci spokój i satysfakcję. Uwierz mi, sama doświadczyłam tego wiele razy. 

Artykuł Jak stawiać granice w pracy i w życiu? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

W tym artykule postaram się odczarować coaching i wyjaśnić różnice pomiędzy coachingiem i mentoringiem.

Trochę historii

Samo słowo coach wywodzi się z Węgier, a konkretnie – pochodzi od nazwy węgierskiej miejscowości Kocs, w której w XV wieku po raz pierwszy wyprodukowano pojazdy kołowe nazywane koczi, czyli powóz. Słowo to szybko przeniknęło do innych europejskich języków, gdzie pozostało do dziś. Początkowo związane było z transportem i nie miało nic wspólnego z jego współczesnym znaczeniem. W późniejszym czasie coachami nazywano również osoby przygotowujące młodzież do egzaminów, a także trenerów w środowisku sportowym.

Jednak już w V w.p.n.e Sokrates posługiwał się metodami zbliżonymi do coachingu. Przechadzając się ulicami starożytnych Aten rozmawiał z mieszkańcami w sposób, który pokazywał rozmówcy sprzeczności w jego myśleniu, lub też prowadząc rozmowę tak, aby rozmówca sam doszedł do określonego wniosku znajdując odpowiedź w sobie.

Początki współczesnego coachingu, rozumianego jako relacja, w której coach wspiera klienta w wydobywaniu jego osobistego potencjału, to lata 70 XX wieku. Zaczęło się od sportu, a konkretne od książki „Tenis. Wewnętrzna gra” autorstwa Timothy Gallwey’a, która uznawana jest za pierwowzór koncepcji coachingu. W książce po raz pierwszy w historii sportu pojawiła się teza, że przeszkody wewnętrzne, te w głowie zawodnika, mają dużo większy wpływ na jego efektywność, niż sam przeciwnik sportowy. Autor sugerował, aby zamiast wytykać błędy, zadawać pytania, które pozwolą zawodnikowi samodzielnie odkryć jakie błędy popełnia i je wyeliminować. Ćwiczenia umysłu zaprezentowane w książce autor oparł na filozofii zen oraz na psychologii.  Koncepcja Gallwey’a spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem nie tylko w świecie sportu, ale również w biznesie.

Czym więc jest coaching?

Definicja coachingu według International Coaching Federation (ICF)

Ciągła relacja personalna, która pomaga ludziom osiągnąć nietuzinkowe wyniki w życiu, karierze, firmach i organizacjach. Dzięki coachingowi Klienci pogłębiają swoją wiedzę, poprawiają swoje wyniki i polepszają jakość swojego życia. Na każdym spotkaniu Klient wybiera, na czym ma się skupić, a coach słucha i wnosi swój wkład poprzez obserwację i zadawanie pytań. Ta interakcja ma na celu rozjaśnienie sytuacji i zachęcanie Klienta do podejmowania działania. Coaching przyspieszy postępy Klienta, dzięki uświadamianiu mu potencjalnych konsekwencji podejmowanych wyborów. Coaching koncentruje się na obecnym stanie Klienta i na jego dążeniach oraz chęci podejmowania działań, dzięki którym osiągnie cel, do jakiego zmierza. Coachowie ICF są świadomi, iż te rezultaty są wynikiem intencji, wyborów i poczynań Klienta, które zostały wsparte wysiłkami coacha i wdrażaniem tego, co zostało osiągnięte poprzez proces coachingu.

Coaching przez małe „c” i przez duże „C”

Robert Dilts – trener, coach, instruktor, czołowy reprezentant nurtu NLP, wprowadził do świata coachingu model poziomów logicznych, zwanych „piramidą Dilts’a”.

• Tożsamość (kto?): kim jestem, misja, duchowość, dokąd zmierzam, mój sens życia
• Przekonania (dlaczego?): system przekonań, jak myślę o sobie, świecie, ludziach
• Wartości (w imię czego?): system wartości, motywacja, co jest ważne, po co to robię
• Umiejętności (jak?): zdolności, plany i strategie, co umiem
• Zachowania (co?): robię, działania i reakcje, jak się zachowuję, co robię
• Środowisko (gdzie? kiedy?): środowisko, jego ograniczenia i możliwości, w jakim otoczeniu jestem, z kim, kiedy, gdzie

Zgodnie z tym modelem to, gdzie jestem (środowisko), co robię (zachowania), wynika bezpośrednio z tego, co potrafię (umiejętności), w co wierzę (wartości), co jest dla mnie ważne (przekonania). A wszystko to, co jest dla mnie ważne wynika ze świadomości mojej misji, mojego sensu życia.

Wewnętrzne konflikty są efektem braku spójności pomiędzy treścią poszczególnych poziomów. Zbudowanie harmonijnej relacji pomiędzy poszczególnymi poziomami daje spokój i poczucie spełnienia, równowagę.

Powszechnie znany coaching skoncentrowany jest zwykle na poziomie zachowań i umiejętności. Jest to tzw. coaching przez małe „c”. Zwykle zmiana na tym poziomie jest nietrwała, ma charakter przejściowy.

Głęboko transformujący proces coachingowy, czyli coaching przez duże „C” (life coaching), koncentruje się na wyższych poziomach – na wartościach, przekonaniach, tożsamości, wizji i misji. Obejmuje wspieranie ludzi w skutecznym osiąganiu celów na wszystkich poziomach.

Skuteczna zmiana opiera się na wzmocnieniu tożsamości i wartości oraz na urzeczywistnieniu marzeń i celów. Zmiany, które zachodzą podczas tego procesu mają charakter trwały, ponieważ transformacja dotyczy o wiele głębszych poziomów (Robert Dilts, „Od przewodnika do inspiratora”, 2006)

Co da Ci proces coachingowy?

Coaching pomoże Ci przede wszystkim wydobyć Twój potencjał i korzystać z niego na Twojej drodze rozwoju osobistego, czy zawodowego. Pomoże Ci zajrzeć głęboko w siebie, przyjrzeć się swoim wartościom, przekonaniom. Coaching może pomóc Ci wejść na wyższy poziom duchowości, odnaleźć harmonię i sens w Twoim życiu.

Coach jest Twoim przewodnikiem. Nie doradza, nie ocenia, nie wygłasza swoich opinii. Zadaje pytania i skłania Cię do poszukiwania odpowiedzi, dzięki którym odkrywasz to, czego o sobie nie wiedziałaś, czego nie byłaś świadoma, lub czego się obawiałaś. 

Podczas procesu coachingowego wyznaczasz sobie konkretne cele, które realizujesz zgodnie z tym, co odkryłaś w swoim procesie coachingowym. To Ty jesteś odpowiedzialna za to, co osiągniesz i gdzie dojdziesz w tym procesie, coach tylko Ci w tym pomaga stosując odpowiednie narzędzia coachingowe. 

Coaching jest relacją ukierunkowaną na osiągnięcie celu, tym samym czas trwania procesu jest określony. W zależności od postawionego celu, procesy coachingowe trwają od 3 do 6 miesięcy.

Czym zatem jest mentoring?

Mentoring to prowadzenie w oparciu o własne doświadczenie mentora. Jest to relacja długoterminowa, skoncentrowana na ogólnym rozwoju klienta, oparta na przykładzie, mądrości i dojrzałości mentora. Mentor dzieli się z klientem swoją wiedzą, pokazuje nowe perspektywy, a klient (mentee) czerpie z tego doświadczenia i naśladuje pozytywne zachowania swojego mentora. Mentor staje się autorytetem dla swojego klienta na jego drodze rozwoju. Mentoring jest zwykle długotrwałą relacją, czas jej trwania nie jest ściśle określony.

Mam nadzieję, że ten artykuł nie tylko pomógł Ci lepiej zrozumieć czym jest coaching i mentoring, ale też przekonał Cię, że są to głęboko transformujące procesy, które mogą zmienić Twoje życie, jeśli tylko tego chcesz i jesteś na to gotowa.

Artykuł Co to jest coaching i czym różni się od mentoringu? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.