W tym artykule opowiem o tym, jak praca z coachem może pomóc odzyskać równowagę i satysfakcję zawodową.

Zacznijmy jednak o tego, czym jest wypalenie zawodowe

Definicji wypalenia jest wiele. 

Christina Maslach, psycholog zajmująca się badaniem wypalenia zawodowego, definiuje ten stan jako zespół objawów emocjonalnego wyczerpania, depersonalizacji i obniżonej efektywności osobistej. Poniżej przedstawiam opis każdego z tych trzech elementów:

• Emocjonalne wyczerpanie: jest to uczucie, że nie masz już więcej do zaoferowania – emocjonalnie i fizycznie. Osoby w tym stanie często opisują brak energii i uczucie stałego zmęczenia.
• Depersonalizacja: odnosi się do traktowania siebie, innych osób lub pracy w sposób cyniczny i odczłowieczający. Może to prowadzić do negatywnych postaw wobec klientów, współpracowników i samej pracy.
• Obniżona efektywność osobista: to przekonanie, że nie jest się już efektywnym w swojej roli zawodowej. Osoby cierpiące na wypalenie zawodowe często kwestionują wartość swojej pracy i ich wpływ na organizację lub klientów, co z kolei może prowadzić do spadku motywacji i produktywności.

Według Maslach, wypalenie zawodowe jest wynikiem chronicznego stresu w miejscu pracy, który nie został skutecznie zarządzany, i może mieć poważne konsekwencje zarówno dla jednostki, jak i dla organizacji jako całości.

Massimo Santinello, twórca Kwestionariusza Wypalenia Zawodowego LBQ,  wyróżnia cztery aspekty wypalenia zawodowego:

• Wyczerpanie psychofizyczne: to uczucie stałego zmęczenia i wyczerpania zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Objawia się brakiem energii i entuzjazmu wobec pracy, a także zmęczeniem, poczuciem napięcia i bycia pod presją.
• Brak zaangażowania w relacje z klientami: oznacza dystans emocjonalny, obojętność i brak zainteresowania w stosunku do osób, z którymi się współpracuje. Może to być klient, pacjent czy też współpracownik.
• Poczucie braku skuteczności zawodowej: to przekonanie, że praca, którą wykonujemy, nie przynosi oczekiwanych efektów, jest niewłaściwie zorganizowana, mało efektywna i nie przynosi rezultatów.
• Rozczarowanie: Odnosi się do odczuwania negatywnych emocji związanych z pracą, takich jak frustracja, brak entuzjazmu czy zniechęcenie. Może to być także poczucie, że praca nie przynosi żadnej satysfakcji ani nie jest zgodna z oczekiwaniami.

Według każdej z tych definicji, wypalenie zawodowe to przede wszystkim stan wyczerpania psychofizycznego związany z chronicznym stresem w pracy. Objawia się ono najczęściej apatią, zmęczeniem, spadkiem wydajności i brakiem satysfakcji z wykonywanych zadań. 

Ignorowanie tych objawów może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i zawodowych.

Jaka jest rola coacha w wychodzeniu z wypalenia?

Diagnoza

Pierwszym krokiem w pracy z coachem jest zwykle dokładne rozpoznanie sytuacji. Zastosowanie narzędzi takich jak kwestionariusz wypalenia zawodowego (LBQ) może pomóc zidentyfikować kluczowe obszary, które wymagają uwagi. Diagnoza ta daje jasny obraz sytuacji i stanowi podstawę dla dalszej współpracy.

Indywidualne podejście

Coach dostosowuje strategię do indywidualnych potrzeb klienta. Może to być wsparcie w zakresie zarządzania stresem, stawiania granic czy radzenia sobie z trudnymi emocjami. Ważne jest, aby każdy proces był dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości.

Wsparcie emocjonalne i aktywizujące

Praca z coachem to również wsparcie emocjonalne. Coach może pomóc w odkryciu emocji i schematów myślowych, które utrudniają wyjście z wypalenia. Rozumienie własnych emocji wspiera proces zmiany. Dzięki temu klienci odczuwają ulgę i motywację do dalszej pracy nad sobą.

Zmiana perspektywy

Coaching może pomóc w zidentyfikowaniu destrukcyjnych wzorców myślenia i działania. Praca nad zmianą perspektywy i odkryciem nowych sposobów myślenia o pracy może być niezwykle skuteczna w walce z wypaleniem.

Wzmacnianie odporności psychicznej i radzenie sobie ze stresem

Współpraca z coachem to również okazja do wzmacniania odporności psychicznej. Najczęściej to właśnie chroniczny stres stanowi podłoże wypalenia zawodowego, a umiejętność radzenia sobie z nim bywa kluczem do zdrowia psychicznego. 

Coach może również pomóc Ci w budowaniu odporności psychicznej, m.in. poprzez pracę nad pozytywnym myśleniem, asertywnością i umiejętnością mówienia „nie” w odpowiednich sytuacjach, wzmacnianiem poczucia sprawczości. Dzięki temu nie tylko łatwiej będzie Ci zniwelować objawy wypalenia, ale również zyskasz narzędzia, które ułatwią Ci radzenie sobie z przyszłymi wyzwaniami, zarówno zawodowymi, jak i osobistymi.

Wnioski

Wypalenie zawodowe to poważny problem, który może negatywnie wpłynąć na całe życie zawodowe i osobiste. Może doprowadzić do depresji, stanów lekowych czy nałogów. Nie można go lekceważyć. 

Jeżeli czujesz, że problem ten dotyczy również Ciebie, rozważ skorzystanie z profesjonalnego wsparcia w tej dziedzinie. 

Praca z coachem może być jednym z narzędzi, które pomogą Ci odzyskać równowagę i satysfakcję w życiu zawodowym.

Zdarza się, że w niektórych sytuacjach konieczna jest współpraca z psychoterapeutą lub psychiatrą.

Nie bój się prosić o wsparcie. 

Pamiętaj, że nawet najtrudniejsze sytuacje są możliwe do przezwyciężenia.

Mam nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie wartościowy. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat tego, jak praca z coachem może Ci pomóc, zapraszam do kontaktu.

Artykuł Jak praca z coachem może pomóc w wyjściu z wypalenia zawodowego? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Z tego artykułu dowiesz się, jak przygotować się do zmiany ścieżki kariery. Taka głęboka zmiana wymaga przemyślenia i zaplanowania. To proces, któremu należy poświęcić czas. W artykule znajdziesz wskazówki, które pomogą Ci przejść przez tę zmianę.

Zmiana ścieżki kariery, szczególnie po czterdziestce, może wydawać się trudna, a nawet przerażająca. W głowie pojawiają się myśli: „Mam tyle lat doświadczenia, wyrobioną pozycję w branży – mam to wszystko tak po prostu zostawić i zaczynać od początku?

Z drugiej strony, pojawia się konkurencyjna myśl: „Czy chcę przeżyć drugą połowę życia tak jak dotychczas?”

Dzieci dorastają, coraz rzadziej nas potrzebują. Wyprowadzają się i zaczynają dorosłe życie. 

A my zostajemy i czujemy, że to w końcu czas dla nas. Życie woła nas gdzieś indziej. Tylko od nas zależy, czy odważymy się pójść za tym wołaniem. 

Do tej zmiany można się przygotować. Z konkretnym planem łatwiej jest realizować swoje marzenia. 

Oto kilka kroków, które warto uwzględnić w swoim planie:

Autorefleksja 

Przemyśl swoje pasje, umiejętności i cele zawodowe. Odpowiedz sobie na pytanie: co jest dla mnie ważne? Jaki tryb życia chcę prowadzić? Na co nie chcę już się godzić? 

Wybierz ścieżkę, która będzie dawać Ci spełnienie i która będzie spójna z Twoimi wartościami.

Badanie rynku pracy

W zależności od tego, czy myślisz o pracy na etacie, czy o własnej firmie, przeanalizuj potencjalne nowe ścieżki kariery. Zbadaj, jakie jest zapotrzebowanie na produkt lub usługę, którą chcesz oferować, jakie są wymagania na danym stanowisku, średnie zarobki i perspektywy rozwoju.

Kompetencje

Zdobywaj nowe umiejętności, które przydadzą Ci się w nowej pracy. Idź na kursy, szkolenia, zdobądź certyfikaty. To pomoże Ci w uzyskaniu przewagi na konkurencyjnym rynku pracy, ale też zwiększy Twoją pewność siebie. 

Sieć kontaktów

Nawiąż kontakty z osobami pracującymi w branży, którą rozważasz. Bierz udział w branżowych wydarzeniach, seminariach i spotkaniach networkingowych. Często to właśnie dobre relacje zawodowe pomagają zdobyć nową pracę lub klientów. 

Doświadczenie 

Jeśli to możliwe, zdobywaj doświadczenie praktyczne w nowej dziedzinie i eksperymentuj. Możesz robić to jako wolontariusz, praktykant lub freelancer. To pozwoli Ci lepiej poznać branżę, zyskać niezbędne umiejętności, ale też sprawdzić, czy to, czym chcesz się zajmować, rzeczywiście sprawia Ci satysfakcję.  

Plan finansowy

Zmiana kariery może oznaczać, że przez pewien okres będziesz zarabiać mniej lub nie będziesz zarabiać wcale. Zadbaj o budżet na ten przejściowy okres, gdy Twoje dochody mogą być mniejsze. Przeanalizuj swoje wydatki. Pracuj nad powiększeniem swojej poduszki finansowej, tak abyś mogła spokojnie, bez zbędnego stresu, rozwijać się w nowej dziedzinie. To pozwoli Ci skoncentrować się na swoim celu.

Elastyczność i pozytywne nastawienie 

Zachowaj pozytywne nastawienie i bądź cierpliwa. Sukces zwykle nie przychodzi od razu. Zmiana ścieżki zawodowej to proces. 

Bądź elastyczna i gotowa na zmiany. Nie zawsze wszystko idzie po naszej myśli. Nie na wszystko mamy wpływ. Z wytrwałością i zaangażowaniem możesz osiągnąć swój cel. 

Wsparcie społeczne 

Znajdź wsparcie w rodzinie, przyjaciołach, w grupach wsparcia lub u osób, które profesjonalnie pomagają w zmianie kariery. 

Dzielenie się swoimi obawami i sukcesami z innymi może pomóc Ci utrzymać motywację i pokonać trudności na Twojej drodze do wymarzonej pracy. 

Działanie

Nie zwlekaj, podejmij pierwsze kroki już teraz. Wybierz cel i zacznij działać. Odważ się pomimo lęku. Każdy mały krok w kierunku nowej kariery zbliża Cię do realizacji Twoich marzeń. 

Zmiana ścieżki kariery to nie tylko wyzwanie, ale również szansa na rozwój osobisty i spełnienie zawodowe. Biorąc pod uwagę swoje doświadczenie i mądrość nabyte przez lata, możesz zacząć tę nową przygodę z większą świadomością, pewnością siebie i determinacją.

Artykuł Jak zmienić ścieżkę kariery po czterdziestce? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Zmiana ścieżki kariery to jeden z najważniejszych i najbardziej ekscytujących etapów w życiu zawodowym. 

Każdy z nas może odważyć się na ten krok w kierunku nowych wyzwań, pasji, spełniania marzeń. 

Jak to wpływa to na nasz styl życia? 

O tym chciałabym Wam opowiedzieć w tym artykule.

Zmiana kariery to nie tylko zmiana miejsca pracy czy branży. To również zmiana naszego stylu życia. Czasami diametralna. 

Oto kilka aspektów, które warto wziąć pod uwagę, gdy planujecie lub rozważacie zmianę kariery:

Równowaga między pracą a życiem prywatnym

Często zmiana kariery wiąże się z poszukiwaniem większej równowagi między pracą a życiem prywatnym. Może to oznaczać elastyczne godziny pracy, zdalną pracę lub zmianę kultury organizacyjnej. Możliwość dostosowania harmonogramu pracy do swoich potrzeb i zainteresowań może znacząco wpłynąć na nasz styl życia i poziom zadowolenia. 

Poziom stresu i satysfakcja

Praca, która nas nie satysfakcjonuje, może prowadzić do stresu i niezadowolenia. Zmiana kariery w kierunku czegoś, co nas pasjonuje i motywuje, daje większą satysfakcję zawodową. Może to prowadzić do zmniejszenia poziomu stresu i poprawy ogólnego samopoczucia. Kiedy zajmujemy się zawodowo czymś, co nas inspiruje i motywuje, jesteśmy bardziej skłonni podejmować wyzwania i osiągać sukcesy. 

Kiedy robimy to, co kochamy, nie tylko pozytywnie wpływa to na nasze samopoczucie, ale również na nasze relacje z bliskimi i ogólną jakość życia.

Rozwój osobisty i zawodowy

Zmiana kariery to także doskonała okazja do rozwoju osobistego i zawodowego. Wchodząc w nowe środowisko, uczymy się nowych umiejętności, nawiązujemy kontakty z innymi profesjonalistami i stajemy przed nowymi wyzwaniami. Ten proces rozwoju nie tylko poszerza nasze horyzonty, ale również daje nam większe poczucie własnej wartości i pewności siebie.

Finanse

Zmiana kariery może mieć również wpływ na nasze finanse. Czasami może się zdarzyć, że w początkowym okresie zmiany kariery będziemy zarabiać mniej lub przechodzić na niższe stanowisko. Ważne jest, aby być tego świadomym i dobrze zaplanować nasze finanse, aby uniknąć trudności i związanego z tym stresu. Niewątpliwie poduszka finansowa wpłynie pozytywnie na nasz komfort i poczucie bezpieczeństwa. Warto o to zadbać z wyprzedzeniem. Jeśli jesteśmy gotowi na pewne poświęcenia finansowe, aby realizować swoje pasje, to na dłuższą metę może to przynieść znaczącą satysfakcję.

Wyjście poza strefę komfortu

Zmiana kariery to zawsze wyzwanie, które wymaga wyjścia poza naszą strefę komfortu. Musimy być gotowi na naukę nowych rzeczy, dostosowanie się do nowych sytuacji i elastyczność w podejściu do zmian. Jednak właśnie to wyjście poza strefę komfortu często prowadzi do najbardziej satysfakcjonujących doświadczeń w życiu.

Sieć kontaktów

Zmiana kariery może otworzyć drzwi do nowych możliwości networkingowych. Przejście do nowej branży lub środowiska pracy może oznaczać nawiązywanie kontaktów z nowymi ludźmi, którzy mogą być cennymi mentorami, współpracownikami lub partnerami biznesowymi. Tworzenie nowej sieci kontaktów może przynieść korzyści zarówno w sferze zawodowej, jak i osobistej.

Zmiana kariery to fascynujący czas, który może przynieść wiele korzyści i pozytywnych zmian w naszym stylu życia.

Ważne jest, aby podejść do tego procesu z otwartym umysłem i dobrze się przygotować. Niezwykle istotna jest samoświadomość – czyli to, co jest dla nas ważne, jakie potrzeby i wartości chcemy realizować, jak nasza nowa praca wpłynie na naszych najbliższych. 

Warto dokładnie rozważyć swoje cele, zainteresowania i wartości, aby znaleźć ścieżkę kariery, która będzie dla nas satysfakcjonująca i pozwoli na osiągnięcie równowagi między pracą a życiem prywatnym.

Pamiętaj, że to Ty kształtujesz swoją karierę, podejmując określone decyzje i dokonując konkretnych wyborów. Wybierz więc drogę, która wypełni Cię pasją i radością, a zobaczysz, jak wpłynie to na Twój styl życia. Bądź przy tym odważna, podejmuj ryzyko i ciesz się każdym etapem swojej nowej drogi zawodowej.

Niezależnie od tego, czy zmiana ta oznacza większą elastyczność czasową, większą satysfakcję czy rozwój osobisty, warto podjąć wysiłek i podążać za głosem serca. Tylko wtedy możemy żyć w zgodzie ze sobą, na własnych zasadach.

Artykuł Jak zmiana kariery wpływa na nasz styl życia? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

„Ta praca nie daje mi satysfakcji, mam jej już dość, jestem wypalona”

Czy to na pewno wypalenie?

W ostatnich latach o wypaleniu zawodowym mówi się bardzo dużo. Prawie każdy czuje się wypalony.

Wypalenie powszechnieje. Staje się mało istotne i błahe. 

A przecież to jest poważny problem, złożony kryzys, który wpływa na wszystkie sfery życia i z którego wychodzi się miesiącami. 

Można być zmęczonym po intensywnym projekcie. 

Można czuć wyczerpanie jeśli przez kilka tygodni dopinało się ważne zlecenie dla klienta. 

Można być zmęczonym powtarzalnością wykonywanej pracy. 

Ale czy to już wypalenie?

Niekoniecznie.

Czym różni się wypalenie zawodowe od zwykłego zmęczenia?

Przede wszystkim, długością trwania. 

Jeśli zmęczenie mija po dłuższym odpoczynku, a siła i chęć do pracy wracają, raczej nie jest to wypalenie. 

Przy zmęczeniu mogą pojawić się m.in. bóle mięśni, spowolnienie reakcji, spadek wydajności, spadek koncentracji, apatia, rozdrażnienie, spadek motywacji. Po zafundowaniu sobie odpoczynku, te objawy zwykle mijają i znowu jesteśmy w pełni sił. 

Tak czułam się przez wiele miesięcy. Byłam przekona, że to zmęczenie. Zaczęłam się niepokoić, kiedy urlopy przestały być dla mnie regeneracją, kiedy pojawiły się poważne problemy ze snem i coraz częstsze stany zapalne i infekcje. Dopiero wtedy zgłosiłam się po pomoc. 

Wypalenie to długotrwały proces, który rozwija się miesiącami. Urlop zwykle nie pomaga. Konieczne jest zajrzenie głębiej w siebie, poszukanie przyczyn i zaplanowanie kroków wyjścia z wypalenia. I to też trwa. Wypalenie nie mija z dnia na dzień. 

Wypalają się najczęściej te osoby, które angażowały się ponadprzeciętnie w swoją pracę. Mówi się, że żeby się wypalić, trzeba wcześniej płonąć . Ale to temat na oddzielny wpis.

Doświadczając wypalenia czujemy się nieskuteczni, zmęczeni psychofizycznie, emocjonalnie. Mamy problemy z pamięcią i koncentracją. Szybko wpadamy w złość, mamy skłonność do izolowania się. Wykonywanie obowiązków zaczyna zajmować nam więcej czasu. Mamy poczucie, że sobie nie radzimy. Zaczynamy się zastanawiać, czy to co robimy ma w ogóle sens. 

Niektóre objawy wypalenia mogą być podobne do zmęczenia, ale nie ustępują nawet po odpoczynku. Wypalenie zawodowe trwa długo i długo się z niego wychodzi.

Etapy wypalenia zawodowego

Christina Maslach, badaczka wypalenia zawodowego, wyróżnia trzy etapy wypalenia zawodowego:

• wyczerpanie emocjonalne i towarzyszące mu przygnębienie, frustracja, gniew, bezsilność („Ta praca nie ma sensu, nikomu nie jest potrzebna”, „Nie mogę się ogarnąć, nic mi nie wychodzi”
• cynizm i depersonalizacja („Wszyscy się na mnie uwzięli”, „Klienci są głupi i beznadziejni”, „Koledzy z pracy/mój szef mnie drażnią”, „Na nikogo tutaj nie można liczyć, każdy myśli tylko o sobie”)
• brak poczucia osobistych osiągnięć („Pracuję coraz więcej, a i tak nie mogę tego skończyć, widocznie się do tego nie nadaję”)

Ważne, żeby uważnie obserwować siebie i reagować jeśli tylko zauważysz u siebie pierwsze objawy. Im szybciej zareagujesz, tym mniejsze spustoszenie wywoła wypalenie. Warto też prosić o pomoc, nie wstydzić się tego. Wypalenie to kryzys, a kryzys może przytrafić się każdemu. Wsparcie w wyjściu z kryzysu jest niezwykle istotne.

Artykuł Jak odróżnić zmęczenie od wypalenia zawodowego? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Ostatnio dość popularna staje się idea work-life integration zamiast work-life balance. 

Osobiście, mam wątpliwości czy te dwa obszary powinny być zintegrowane. Wątpliwości te wynikają z mojego osobistego doświadczenia, jak i z doświadczenia moich klientów. 

Owszem, pracy i życia prywatnego nie da się tak do końca i na siłę rozdzielić. Nie można jednym przyciskiem wyłączyć w głowie myśli o pracy, nawet kiedy zamknęliśmy już komputer i wyszliśmy z biura. Przynajmniej większość z nas tego nie potrafi. 

Nie jestem jednak przekonana, czy dwie dwie sfery powinny być ze sobą zintegrowane. A nawet jeśli, to w jakim stopniu. 

Klienci, z którymi pracuję, to w większości osoby doświadczające wypalenia zawodowego. Wszystkie zgodnie powtarzają, że nawet zajrzenie na chwilę do służbowej poczty wieczorem zaburza ich odpoczynek i powoduje napięcie związane z pracą. 

Podobnie jest na urlopie, którego celem jest przecież wyłączenie się z trybu praca i regeneracja organizmu. Jeśli podczas urlopu odpowiadamy na służbowe maile lub wdzwaniamy się na spotkania, tak naprawdę ciągle jesteśmy myślami w pracy. Nie odpoczywamy. 

Niedawno miałam konsultację z osobą, która opowiadała mi, że właściwie non-stop myśli o pracy. W nocy również. 

Wieczorami i w weekendy po kilka razy zagląda do skrzynki pocztowej w telefonie służbowym. Mimo że nikt tego od niej nie wymaga. Ale ona chce mieć wszystko pod kontrolą i być gotowa na poranne i poniedziałkowe pożary. 

W niedzielę już od rana jest w takim stresie, że właściwie trudno myśleć jej o czymkolwiek innym niż praca. Bicie serca przyspiesza. W nocy sen nie przychodzi, a zamiast niego tysiąc myśli kłębi się w głowie. Tak objawia się syndrom poniedziałku. Doświadcza go wiele osób, których zaczyna dopadać wypalenie. 

Co dzieje się z naszym organizmem, kiedy jesteśmy przeciążeni?

Nic dobrego. 

Nasz organizm właściwie w ogóle nie przełącza się z trybu praca na tryb życie prywatne. Ciągle pracuje. Nie odpoczywa. Nie regeneruje się.

Bohaterka tego wpisu wylądowała niedawno na SORze. Ale to też jej nie zatrzymało. Pozwoliła sobie tylko na kilka dni zwolnienia, a później wróciła do starych nawyków. 

Czas zwolnienia wspomina z rozrzewnieniem, ponieważ wtedy pozwoliła sobie na prawdziwy odpoczynek. Nawet nie spojrzała na służbowy telefon. 

Co poza zdrowiem ryzykujemy?

Brak równowagi pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym powoduje, że spada satysfakcja w każdej sferze naszego życia. 

• Zaniedbujemy rodzinę i mamy wyrzuty sumienia, że poświęcamy jej za mało czasu. 
• W naszym związku zaczynają pojawiać się konflikty. Zdarza się, że związek się rozpada, bo praca jest ważniejsza. 
• Porzucamy swoje zainteresowania i pasje, które przecież sprawiały nam kiedyś ogromną frajdę. Zapominamy o naszych znajomych i czujemy się coraz bardziej samotni.  
• Sięgamy po alkohol i inne środki odurzające z nadzieją, że to poprawi nasz nastrój i pozwoli się rozluźnić.
• Przeciążenie pracą wiąże się zwykle z wysokim poziomem stresu. A silny, utrzymujący się przez dłuższy czas stres zwiększa podatność na wirusy i bakterie, wrzody żołądka i dwunastnicy, nadciśnienie, chorobę wieńcową, zawał serca i depresję.

To wszystko nie pozostaje bez wpływu na naszą pracę. Bo skoro wali się całe nasze życie, nie jesteśmy w stanie pracować efektywnie. Spada jakość naszej pracy. Koncentracja szwankuje. Frustrujemy się. Czujemy zniechęcenie i rozdrażnienie. Psują się relacje z kolegami z pracy. Spada nasze zaangażowanie. 

Wpadamy w błędne koło. 

Z badań wynika, że zaburzony work-life balance 12-krotnie zwiększa ryzyko wypalenia zawodowego, 6-krotnie zwiększa prawdopodobieństwo podlegania silnemu stresowi w pracy i 3-krotnie podnosi ryzyko wystąpienia stanów depresyjnych. 

Jak wygląda Twój work-life balance?

Potrafisz rozdzielić te dwa obszary życia i zachować równowagę?

Jest początek stycznia – czas noworocznych postanowień. 

Może to dobra okazja, żeby to przemyśleć i wpisać na listę swoich postanowień zadbanie o siebie. 

Artykuł Po co dbać o work-life balance? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Languishing – poczucie stagnacji i pustki. Poczucie, jakbyś brnął przez kolejne dni swojego życia patrząc na nie przez brudną szybę.

Pustka. Poczucie braku sensu. Poczucie braku celu. Brak ekscytacji. Brak motywacji. Problemy z koncentracją. Rozczarowanie – sobą i światem. Zobojętnienie. Drażliwość. Obniżony nastrój. Wycofywanie się z relacji.

Niby masz jeszcze siłę, ale wiesz, że coś jest nie tak. Że coś jakby zjada Cię od środka.

Wegetacja.

Coś pomiędzy dobrostanem psychicznym a wypaleniem, stanem pełnego zdrowia psychicznego a depresją. 

Znasz to?

Doświadczyłam tego na własnej skórze jakiś czas temu, zanim przyszło wypalenie. Nie zareagowałam w porę. 

Teraz często słyszę opis tego stanu od moich klientek:

• „Nie jestem wypalona, ale mam takie poczucie bezsensu” 
• „Nie wiem po co mam to robić, po co się tak wysilam. To bezcelowe.”
• „Rzeczy, które mnie kiedyś cieszyły już nie sprawiają mi radości”
• „Czuję, jakbym utknęła w jakiejś czarnej dziurze i nie mogła się ruszyć.” 
• „Zmuszam się, żeby wyjść rano do pracy, nie mam motywacji”
• „Brakuje mi entuzjazmu, radości życia. Nie wiem jak z tego wyjść”

Languishing – tak nazwał ten stan socjolog Corey Keyes opisując go jako nieoptymalny stan bycia w przeciwieństwie do „rozkwitu”, czyli stanu pełnego dobrostanu psychicznego („The Mental Health Continuum: From Languishing to Flourishing in Life”)

Adam Grant w swoim artykule w The New York Times  z kwietnia 2021 pisze, że languishing to „poczucie stagnacji i pustki. Poczucie, jakbyś brnął przez kolejne dni swojego życia patrząc na nie przez brudną szybę”.

„Czujemy się obojętni na nasze zobojętnienie”, dlatego tak trudno jest nam zauważyć ten stan. 

Pandemia spowodowała, że ten stan wegetacji stał się powszechny. Nasza kondycja psychiczna nadal nie wróciła do poziomu sprzed pandemii. Wiele osób ciągle trwa w stanie wegetacji. Stan rozkwitu i radości z życia nie wraca. Wegetacja stała się chroniczna. 

Wegetacja nie jest jednostką chorobową, choć w swych objawach może przypominać depresję. Trwanie w tym stanie może jednak doprowadzić do wypalenia zawodowego, zaburzeń lękowych lub depresji. 

Jak sobie pomóc i przestać wegetować?

Już sam fakt uświadomienia sobie naszego stanu i nazwanie go może okazać się pomocny. Świadomość, że nie tylko Ty się tak czujesz, a także wiedza, że da się z tego wyjść, mogą być zachętą do zrobienia pierwszego kroku w kierunku zmiany.

• Przypomnij sobie co w przeszłości poprawiało Twoje samopoczucie. Jeśli była to aktywność fizyczna, zacznij do niej wracać, nawet jeśli ma to być tylko 30-minutowy spacer.
• „Action can create activation” – zacznij działać, znajdź w sobie choć odrobinę energii, żeby umówić się z przyjaciółmi, albo zabrać się w końcu za tak długo odkładany projekt. 
• Pomoże Ci w tym skupianie się na małych celach, których osiągnięcie nie jest ani szczególnie łatwe, ani szczególnie trudne. Chodzi o małe wyzwania, dzięki którym szybko zobaczysz swoje sukcesy. A przy okazji pojawi się satysfakcja, energia i entuzjazm. 
• Wspomniany wcześniej Adam Grant pisze, że w wyjściu ze stanu wegetacji pomaga wprowadzanie się we „flow”, czyli stan przepływu, całkowitego pochłonięcia czymś, co ma dla nas znaczenie, co jest dla nas ważne. 
• Warto zadbać przy tym o prawdziwe skupienie, pozbycie się „przeszkadzaczy” i wykonywanie jednej – tylko jednej, czynności w danej chwili. Już od dawna wiadomo, że tak popularny kiedyś multitasking nie sprzyja efektywności. 

Zacznij działać, zanim pojawi się wypalenie

Wychodzenie ze stanu wegetacji jest łatwiejsze i szybsze, niż wychodzenie z wypalenia zawodowego. Wypalenie to wielopłaszczyznowy kryzys, który rozlewa się na wszystkie sfery naszego życia. 

Wegetacja to ten moment przed, kiedy mamy jeszcze energię, żeby działać, i siłę, żeby sobie z tym poradzić.  

Nie warto więc czekać. Warto zadbać o siebie. 

Owszem, będzie to wymagało samodyscypliny. I dużo współczucia dla siebie. 

Daj sobie prawo do bycia w gorszym nastroju, ale nie traktuj tego jako stan permanentny. Masz ogromny wpływ na to, jak się się czujesz. Życzliwość w stosunku do siebie wzmocni Twoją odporność i siłę. 

Nie pozwól sobie na wypalenie. Działaj. 

Wykorzystane materiały:

Corey Keyes, The Mental Health Continuum: From Languishing to Flourishing in Life”, Journal of Health and Social Behavior, lipiec 2002; https://www.researchgate.net/publication/11278728_The_Mental_Health_Continuum_From_Languishing_to_Flourishing_in_Life

Adam Grant, There’s a Name for the Blah You’re Feeling: It’s Called Languishing, The New York Times, kwiecień 2021 (link: https://www.nytimes.com/2021/04/19/well/mind/covid-mental-health-languishing.html)

Brad Stulberg, You’ve Done Self Care. You’ve Languished. Now Try This., The New York Times, luty 2022

Artykuł <strong>Od wegetacji do rozkwitu – czyli jak wydostać się z martwego punktu?</strong> pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Mimo że osoby definicje wypalenia zawodowego prezentowane przez różnych badaczy nieco się różnią, większość z nich uznaje wypalenie za rozwijający się stopniowo efekt przewlekłego stresu zawodowego, objawiający się:

• nasilającym się wyczerpaniem emocjonalnym, 
• pogorszeniem relacji międzyludzkich,
• bezsilnością i bezradnością,
• apatią,
• w skrajnych przypadkach nawet depresją. 

Wypalenie to proces. Nie pojawia się nagle, przychodzi powoli.

Jak przebiega wypalenie?

W literaturze spotkać można kilka podejść do opisu przebiegu wypalenia. W tym artykule przedstawię trzy z nich. 

• Podejście Christiny Maslach

Pierwszy, najbardziej popularny, ale też coraz częściej krytykowany przez innych badaczy, to model autorstwa Christiny Maslach. Zgodnie z tą koncepcją, wypalenia przebiega w trzech etapach:

1. Wyczerpanie emocjonalne na skutek przeciążenia lub zmęczenia. Jest to stan ogólnego zmęczenia, braku energii i zapału do działania. Mogą pojawić się objawy psychosomatyczne, takie jak bóle w ciele, bezsenność. 
2. Depersonalizacja – jako obrona przed nadmiernym obciążeniem psychicznym. Pojawia się obojętność wobec współpracowników, przełożonych, podwładnych, klientów, czy pacjentów, Coraz częściej zdarza się ignorowanie ich potrzeb, czy wręcz unikanie kontaktu.
3. Obniżone poczucie osiągnięć osobistych rozumiane jako obniżenie poczucia własnej skuteczności i efektywności swoich działań. To też niezadowolenie ze swoich osiągnieć, obniżenia satysfakcja z pracy i zaangażowania. Może pojawić się też przekonanie o braku predyspozycji do pracy. Poczucie klęski może przeplatać się z poczuciem winy i bezradnością. Spada samoocena. 

• Podejście Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne wyróżnia pięć etapów wypalenia zawodowego:

1. Miesiąc miodowy – zauroczenie pracą, satysfakcja, energia, optymizm i entuzjazm
2. Przebudzenie – człowiek zauważa, że ten idealny obraz pracy nie jest prawdziwy. Zaczyna więc pracować coraz więcej, żeby utrzymać ten idealny obraz.
3. Szorstkość – praca wymaga coraz większego wysiłku, pojawiają się problemy w kontaktach z innymi ludźmi w pracy
4. Wypalenie pełnoobjawowe – całkowite wyczerpanie fizyczne i psychiczne, stany depresyjne, poczucie pustki i samotności. Pojawia się też chęć uwolnienia się i ucieczki.
5. Odradzanie się – czyli rekonwalescencja po wypaleniu. 

• Podejście Jorga Fenglera

Wyróżnia ono dziesięć stopni wypalenia zawodowego:

1. Grzeczność i idealizm
2. Przepracowanie
3. Zmieniająca się uprzejmość
4. Poczucie winy z tego powodu
5. Zwiększenie starań, by być grzecznym i solidnym
6. Brak sukcesów
7. Bezradność
8. Utrata nadziei
9. Wyczerpanie, niechęć do ludzi, apatia, złość
10. Wypalenie

Im wcześniej rozpoznasz u siebie objawy wypalenia, tym większe szanse na to, że zapobiegniesz negatywnym skutkom zdrowotnym. 

Zauważenie pierwszych objawów i zareagowanie na nie może pomóc uniknąć skrajnego wypalenia i wrócić do normalnego funkcjonowania.

Co zrobić, jeśli zauważasz u siebie objawy wypalenia?

W zależności od etapu wypalenia i tego, ile masz energii, możesz spróbować wpłynąć na otoczenie zewnętrzne i zminimalizować te jego elementy, które działają na Ciebie destrukcyjnie. 

Jednak przyczyny wypalenia tkwią też w nas samych, dlatego warto przede wszystkim przyjrzeć się swoim wzorcom zachowań i swoim wewnętrznym przekonaniom, które sprawiają, że jesteśmy bardziej niż inni podatni na wypalenie. Najskuteczniej bowiem są te działania, na które sami mamy wpływ. 

Jeśli czujesz, że samodzielnie nie dasz rady wyjść z wypalenia, poproś o pomoc. W zależności od tego, z jakimi problemami się borykasz, pomóc może coach, psycholog lub psychiatra.

Artykuł Etapy wypalenia zawodowego – jak rozpoznać u siebie pierwsze objawy? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Jakie zawody narażone są na wypalenie zawodowe?

Wypalenie zawodowe dotyka w ostatnich latach coraz większą grupę aktywnych zawodowo osób. Wyniki badań pokazują, że aż 2/3 pracowników zauważyło u siebie w ciągu ostatniego roku objawy wypalenia. Najczęściej było to zmęczenie pracą i brak przyjemności z wykonywanych obowiązków (badanie „Dobrostan psychiczny w pracy” opracowane przez Smartscope na zlecenie Nationale-Nederlanden, przeprowadzone pod koniec 2021 roku).

W danej firmie nigdy wypalają się wszyscy pracownicy.  Owszem, istnieją zawody, w których ryzyko wypalenia jest większe. Kiedyś uważano, że są to głównie zawody związane z pomaganiem innym ludziom – lekarze, pielęgniarki, nauczyciele. Teraz wiadomo, że wypalenie może dotknąć przedstawicieli każdego zawodu. Często pojawia się tam, gdzie jest duża presja i związany z nią długotrwały stres. Na ryzyko wypalenia narażeni są m.in. pracownicy firm inwestycyjnych, czy konsultingowych – gdzie błąd może dużo kosztować, a presja czasu jest ogromna. Wypalenie pojawia się też na stanowiskach, które pracują z innymi ludźmi – przedstawiciele handlowi, pracownicy obsługi klienta. Duża grupa wypalonych zawodowo pracowników to menedżerowie, u których narażenie na stres jest zwykle ogromne.

Ostatnio dużo mówi się o wypaleniu zawodowym programistów, wg raportu Haystack Analytics z 2021 prawie 83% programistów doświadcza tego syndromu. 

Syndrom wypalenia może dotyczyć również przedsiębiorców, którzy prowadzą własne firmy. 

Wypalenie może dotknąć przedstawicieli każdego zawodu. Fakty jednak są takie, że wypalają się jednostki, które są bardziej niż inni podatne na syndrom wypalenia. To prowadzi do wniosku, że sprzyja temu ich struktura osobowości. 

Kogo dotyka wypalenie?

Paradoksalnie, wypalenie najczęściej dotyka osób, które są ambitne, zaangażowane, zmotywowane, zdolne, postrzegane jako pomocne i niezawodne. Są to osoby, które poświęcają mnóstwo swojej energii innym, pomagając im, wspierając, czasami wykonując za nich pracę. Idealiści, którzy dużo wymagają szczególnie od siebie. Perfekcjoniści, którzy nie potrafią prosić o pomoc. 

„Wypaleńcy” to często firmowe „talenty”.

Osoby doświadczające wypalenia mają zwykle niską odporność na stres, która może mieć wiele przyczyn. Warto je przeanalizować i wzmacniać. Mimo że poziom odporności psychicznej skorelowany jest z pewnymi cechami osobowości, jest to bardziej kompetencja, której można się nauczyć, niż wrodzona cecha.

Osoby z niską odpornością psychiczną mają zwykle zaburzony work-life balance. Poświęcają większość swojego czasu na pracę i nie pozwalają sobie na prawdziwy odpoczynek. Podążając za swoim perfekcjonizmem, nie dają sobie przestrzeni na popełnianie błędów, a ich cele są często zbyt ambitne, niemożliwe do osiągnięcia. 

Zwykle są mało asertywne i nie stawiają granic. Wynika to z ich chęci zaspokojenia oczekiwań, jakie stawiają wobec nich inni. Te oczekiwania bywają czasami rozbieżne – czego innego oczekuje szef, współpracownicy, czy partner w domu. A kiedy dodatkowo nie są one zgodne z tym, czego pragną oni sami, pojawiają się różnego rodzaju konflikty wewnętrzne, które jeszcze bardziej podwyższają poziom stresu. 

Osoby doświadczające wypalenia często mają niskie poczucie własnej wartości. Uważają, że nie są wystarczająco dobre, że nie potrafią wystarczajaco dużo. To z kolei wiąże się z postrzeganiem siebie przez pryzmat opinii innych i porównywania się do innych. 

Wiele z nich jest zaprogramowana na sukces – trzeba osiągać coraz więcej, piąć się coraz wyżej, pracować coraz szybciej. To powoduje, że poświęcają całe swoje życie na pogoń za sukcesem i nie potrafią radzić sobie z porażkami. Porażka jest dla nich nie do zaakceptowania. 

Dlatego nie przyznają się, nawet same przed sobą, że coś jest nie tak. Nie potrafią prosić o pomoc, brakuje im wsparcia społecznego. A wsparcie innych osób jest w takiej sytuacji nieocenione. Warto zadbać, aby mieć taką grupę życzliwych, wspierających osób wokół siebie.

Czy konkretna firma może być przyczyną wypalenia?

Miejsce pracy nigdy nie jest jedyną przyczyną wypalenia zawodowego. Gdyby tak było, wypalaliby się wszyscy pracownicy, a nie tylko jednostki.

Pewne aspekty mogą zwiększać ryzyko pojawienia się wypalenia u osób, których struktura osobowości czyni je bardziej podatnymi na wypalenie. Jest to w pewnym sensie niedopasowanie jednostki do środowiska pracy. 

Może to być kultura organizacyjna kładąca nacisk na efektywność, nadmierne obciążenie obowiązkami, oczekiwanie stałej dostępności i gotowości do pracy, styl zarządzania, brak autonomii i wsparcia, niejasne oczekiwania, niedostosowanie kompetencji do wykonywanych zadań, wygórowane oczekiwania, brak możliwości wykorzystania swojego potencjału, rutyna, konflikt wartości pracownika i firmy, czy konflikty międzyludzkie. 

Christina Maslach (jedna z czołowych badaczek wypalenia) oraz Michael Leiter przeprowadzili badania ( Areas of Worklife: A Structured Approach to Organizational Predictors of Job Burnout, w: P. Perrewe, D. Ganster, (red.), Research in Occupational Stress and Well Being, Elsevier, Oxford 2004), które pokazały, że to niedopasowanie występuje najczęściej w sześciu obszarach:

• Przeciążenie pracą – czyli za dużo pracy i niewystarczające zasoby, a co za tym idzie – brak czasu na odpoczynek i regenerację sił.
• Kontrola – szczególnie ta nadmierna, drobiazgowa, brak wpływu i odpowiedzialność bez władzy, brak jasności co do zakresu odpowiedzialności lub niedoprecyzowanie roli, jaką pełni pracownik. Poczucie wpływu i aktywny udział w podejmowaniu decyzji zwiększają skuteczność, podwyższają energię pracownika i poczucie sensu wykonywanej pracy. 
• Wynagradzanie i docenianie – a właściwie niewystarczające wynagradzania i niedocenianie, które obniżają poczucie wartości pracownika i sprawiają, że czuje się on nieefektywny i niekompetentny
• Relacje z innymi – brak szacunku, izolowanie czy konflikty. Brak wsparcia ze strony przełożonego zwiększa poziom wyczerpania, a brak wsparcia ze strony współpracowników zmniejsza skuteczność i obniża poczucie wartości pracownika
• Sprawiedliwość – dyskryminacja, faworyzowanie jako przejawy niesprawiedliwości społecznej. Pracownik, który doświadcza niesprawiedliwego traktowania w pracy jest bardziej podatny na wypalenie
• Wartości – czyli konflikt wartości pracownika i wartości firmy, rozbiezność pomiędzy celami firmy i oczekiwaniami pracownika. W takiej sytuacji pracownik jest niejako zmuszony do zachowywania się niezgodnie ze swoimi wartościami. To powoduje w nim wewnętrzny konflikt, który może być jedną z przyczyn wypalenia. 

Podsumowując, nie da się wskazać jednej konkretnej przyczyny wypalenia zawodowego. Skomplikowana konstrukcja psychiczna jednostki ludzkiej powoduje, że u różnych osób przyczyny pojawienia się wypalenia mogą być różne. Trzeba jednak podkreślić, że przyczyny zewnętrzne nigdy nie są jedynymi, które powodują wypalenie. 

Artykuł Czy Twoje miejsce pracy jest przyczyną wypalenia? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Syndrom poniedziałku, inaczej „Monday blues”, „Sunday Night Blues”, albo „niedzielna nerwica”. 

W skrócie, jest to lęk przed powrotem do pracy po weekendzie. 

Nie funkcjonuje jako oddzielne zaburzenie w żadnym systemie kwalifikacji zaburzeń, jest jednak jednym z symptomów, który może występować m.in. przy wypaleniu zawodowym, zaburzeniach lękowych czy depresji. Warto więc przyjrzeć się bardziej swojemu samopoczuciu i poszukać jego przyczyny.

Mimo że nie jest to jednostka chorobowa, wiele osób realnie odczuwa syndrom poniedziałku, co ma wpływ zarówno na ich samopoczucie, jak i efektywność w pracy. 

Jak objawia się syndrom poniedziałku? 

Objawy mogą być różne u różnych osób, jednak najczęściej pojawiające się to:

• lęk, niepewność, brak poczucia bezpieczeństwa
• wahania nastroju
• przyspieszone tętno
• zaburzenia trawienia
• problemy z pamięcią i koncentracją
• problemy ze snem, bezsenność

Jak poradzić sobie z syndromem poniedziałku?

• Zaplanować poniedziałek już w piątek, tzn. przygotować listę rzeczy do zrobienia w poniedziałek. Wtedy możemy mieć spokojną głowę, że nad wszystkim panujemy i nie musimy o tym myśleć w weekend. 
• Wyłączyć się podczas weekendu ze wszystkich aktywności zawodowych – nie sprawdzać telefonu służbowego, nie przeglądać poczty, nie odpisywać na maile. 
• Odpoczywać – nie tylko w weekend, ale również w trakcie tygodnia. Pozwolić sobie na wyciszenie, wyjść na spacer do parku lub do lasu. Pozwolić umysłowi odpocząć. 
• Zadbać o dobry sen – nie tylko w weekend, ale każdego dnia. Sen wpływa na obniżenie stresu i na nasz nastrój. 
• Dać sobie więcej czasu na rozruch w poniedziałkowy poranek. Stworzyć sobie swoje poranne rytuały w rytmie slow. Powolne rozbudzenie, medytacja, krótka rozgrzewka, a może taniec. Wybierz to, co Ci służy. Zjedz dobre śniadanie, Twój mózg będzie Ci za to wdzięczny, w końcu to on zużywa najwięcej energii. 
• Pierwsze godziny pracy w poniedziałek poświęcić na coś przyjemnego, np. kawę z koleżanką lub kolegą, pogaduchy o weekendzie, albo jakąś czynność zawodową, która sprawia Ci przyjemność. 
• Aktywności, które sprawiają nam przyjemność, planować nie tylko w weekendy ale również w trakcie tygodnia. Wtedy oczekiwanie na weekend nie jest aż tak istotne, ponieważ inne dni też są pełne przyjemnych doznań. 

Co sprawia, że pojawia się u nas syndrom poniedziałku?

Przyczyn syndromu poniedziałku może być wiele. 

Jeśli zauważasz o siebie ten weekendowy lęk przed pracą nie ignoruj go, przyjrzyj się co jest jego przyczyną. Wsłuchaj się w siebie i zapytaj co ten niepokój chce Ci powiedzieć. 

Odpowiedz sobie, czy potrafisz rozdzielać życie prywatne od zawodowego i czy potrafisz naprawdę odpoczywać. Jak często korzystasz z urlopu? Czy pracujesz w nadgodzinach? Może po prostu brakuje Ci wypoczynku?

Czy wyrabiasz się ze swoją pracą, lista zadań Cię przytłacza, a Ty czujesz, że oczekiwania wobec Ciebie są nierealne?

A może czujesz ogólne niezadowolenie z pracy? Coraz części nie widzisz sensu tego, co robisz?

Czy atmosfera w pracy, kultura organizacyjna, albo styl zarządzania Twojego szefa nie sprzyja dobremu samopoczuciu? 

Lęk przed poniedziałkiem może być jednym z objawów wypalenia zawodowego. Wypalenie przychodzi do naszego życia powoli, małymi krokami. Mimo że zauważamy, że zaczyna dziać się coś niedobrego, nie pozwalamy sobie na zatrzymanie, ponieważ to oznaczałoby słabość. Tkwimy więc w tej sytuacji, mimo dyskomfortu. Bierzemy na siebie coraz więcej i coraz mniej czasu poświęcamy sobie. To błędne koło, które może doprowadzić do poważnego stanu wypalenia. 

Warto więc zatrzymać się i zadbać o siebie. 

Jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie poradzić sobie z weekendowym lękiem związanym z powrotem do pracy, zgłoś się po pomoc do specjalisty – coacha, psychologa lub psychiatry.

Artykuł Jak poradzić sobie z syndromem poniedziałku? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.

Temat odpoczynku interesuje mnie od czasu, kiedy sama odkryłam, że nie potrafię odpoczywać. Odkrycia tego dokonałam, kiedy doświadczyłam wypalenia zawodowego, czyli trochę za późno. 

Chłonę dostępne informacje na temat odpoczynku, a później staram się testować je na sobie, z bardzo pozytywnym skutkiem. Odpoczynek jest jedną z podstaw budowania rezyliencji, a rezyliencja z kolei jest podstawą wyjścia z wypalenia. 

Jako że pracuję z osobami, które w różnym stopniu doświadczają wypalenia, dzielę się tą wiedzą na moim blogu i w mediach społecznościowych. Wiem, że to temat bardzo dla nich ważny. 

Jak definiowany jest odpoczynek?

Zgodnie z definicją w Słowniku języka polskiego, odpoczynek to „przerwa w jakimś wysiłku dla nabrania sił” lub „czas poświęcony na pozbywanie się zmęczenia, zwykle poprzez robienie tego, co sprawia przyjemność”.

Wiele osób z odpoczynkiem kojarzy sen, tymczasem Dr Dalton-Smitrh podkreśla, że sen i odpoczynek to nie to samo. I pewnie ma rację, bowiem nierzadko przecież zdarza się, że po dobrze przespanej nocy wcale nie czujemy się wypoczęci.

Dlaczego brakuje nam energii?

Ponieważ sen jest tylko jednym z wielu elementów składających się na odpoczynek.

Dr Dalton-Smith mówi o 7 rodzajach odpoczynku:

• psychiczny (wyłącznie swojego umysłu, pozwalanie sobie na przerwy w pracy, medytacja)
• duchowy (głębokie poczucie przynależności, miłości, akceptacji, celu i sensu życia)
• emocjonalny (przestrzeń do wyrażania swoich opinii, asertywność, umiejętność stawiania granic)
• społeczny (otaczanie się pozytywnymi, wspierającymi ludźmi)
• sensoryczny (odpoczynek dla naszych zmysłów – zamknięcie oczu, wsłuchanie się w ciszę, czy odłączenie się od urządzeń elektronicznych)
• kreatywny (przebywanie blisko natury i cieszenie się jej widokiem, podziwianie dzieł sztuki, nawet jeśli jest to tylko wizualizacja z zamkniętymi oczami)
• fizyczny (pasywny – sen, drzemka, i aktywny – joga, masaż, rozciąganie)

Wszystkie te elementy są niezbędne abyśmy naprawdę czuli się zregenerowani i wypoczęci. 

Współczesne społeczeństwa cierpią na niedobór odpoczynku. 

Niestety, żyjemy w społeczeństwie, w którym wartością jest praca ponad normy i oczekiwanie wysokiej efektywności. To nie sprzyja pozwalaniu sobie na odpoczynek, co z kolei prowadzi do chronicznego zmęczenia, a często również do wypalenia zawodowego. 

Tak było u mnie. Pracowałam ponad normy i nawet to lubiłam. Sama przed sobą nie przyznawałam się, że jestem zmęczona. Ciężka praca, dopinanie tematów, sukces – to było dla mnie najważniejsze. Chciałam być postrzegana jako silna i efektywna. Nie pozwalałam sobie na odpoczynek, a z czasem zaczęłam mieć też poważne problemy ze snem. Byłam na skraju wyczerpania psychicznego i fizycznego. Pierwszy raz o prawdziwym odpoczynku usłyszałam od swojego coacha. To wtedy zaczęłam pozwalać sobie na chwile “nicnierobienia”. Zaczęłam doceniać samotne spacery po lesie. Odkryłam moc medytacji. Teraz świadomy odpoczynek jest ważną częścią mojego życia. 

Nie rozumiemy mocy odpoczywania. A jest to przecież najbardziej niedoceniana, naturalna, bezpieczna i dostępna dla wszystkich alternatywna forma terapii. 

Każda czynność jaką wykonujemy wiąże się z wydatkiem energetycznym. Nie chodzi tylko o czynności fizyczne, ale o każdy rodzaj aktywności. Stresujące spotkanie w pracy powoduje zużycie energii emocjonalnej  i społecznej. Wykonanie skomplikowanej analizy wymaga energii psychicznej i kreatywnej. Korek w drodze do pracy powoduje zużycie energii psychiczną i sensorycznej. 

Warto przeanalizować, jakie zasoby energii wykorzystujemy na co dzień w naszym życiu i skupić się na ich odbudowie. 

Środowisko pracy jest zwykle źródłem największego stresu, a tym samym miejscem, gdzie wydatkujemy dużą część naszej energii. 

Dr Dalton-Smith wspomina w swoim wystąpieniu o badaniach przeprowadzonych przez Deloitte, zgodnie z którymi większość pracowników nie podchodzi do swojej pracy z pasją. Inne badanie pokazuje, że praca jest bardzo często przyczyną problemów ze snem. Z kolei badania New Stanford Research ujawniły, że toksyczne miejsce pracy jest piątym największym powodem śmierci w Stanach Zjednoczonych. 

Wszystko to jednak sprowadza się do braku odpowiedniego odpoczynku. 

Jak odpoczywać prawidłowo?

• Przede wszystkim, zadbać o higienę pracy robiąc sobie przerwy minimum raz na dwie godziny. 
• Przed snem nie używać i wyłączyć wszystkie urządzenia elektroniczne, które mogą nas rozpraszać. 
• Jadąc do pracy wyłączyć radio, pobyć w ciszy, pozwolić swoim zmysłom odpocząć.
• Zadbać o to, aby miejsce pracy wspierało twórczą energię.
• Pozwolić sobie na asertywność i wyrażanie emocji.
• Otaczać się optymistycznymi, wspierającymi ludźmi. 
• Zadbać o swoją sferę duchową. 

To tylko niektóre z możliwości. Każdy z nas jest w stanie znaleźć najlepszy dla siebie sposób odpoczywania. 

Artykuł Czy umiesz odpoczywać? pochodzi z serwisu Justyna Federowicz.